1. Jouw eerste grote keuze
Laten we de situatie die deze stressreactie veroorzaakt eens wat beter bekijken. Tot aan vandaag was je route al uitgestippeld. Vanaf de kinderopvang tot de basisschool en het hier en nu: als je rapport goed was, ging je een klas verder. Heel simpel. Bovendien waren het vooral anderen, zoals docenten en je ouders, die de keuzes voor je maakten. Daar komt vanaf nu verandering in! Nu maak jij jouw eigen keuze. Je stippelt zelf je route uit. Tof natuurlijk! En ja, dat is spannend. Ook als je al jaren precies weet wat je wilt studeren, voel je op dit moment de verantwoordelijkheid op je schouders. Je neemt namelijk een beslissing over je toekomst.
2. Weet je al wat je worden wil?
Voor je studiekeuze zou het handig zijn als je weet wat je later wilt worden. Of in ieder geval welke richting je op wil. Het is tegelijkertijd maar de vraag of je dat in deze fase van je leven al goed kunt beoordelen. Jongeren ontdekken het leven, zijn vooral bezig met wat leuk is: uitgaan, gamen, liefde, sporten, kleding, et cetera. Je mening en je interesses veranderen continu. Ook je idee over de toekomst kan met de dag veranderen. En ineens sta je voor het blok, je móet een studie kiezen. Het is vaak lastig voor te stellen dat je nu een beroep kiest dat je daarna – dag in en dag uit – tot aan je pensioen zult doen. Het klinkt zo saai, zo ver weg, zo verantwoordelijk. En vooral zo definitief. Dat gevoel, dát levert stress op.
3. Zo allesbepalend is het niet
We moeten meteen iets recht zetten, de toekomst is namelijk een stuk leuker dan dat! Na een studie zit je heus niet vast aan één beroep, je kunt talloze keren van baan veranderen. Je hele leven blijf je jezelf ontwikkelen, je leert van de praktijk, ontdekt nieuwe interesses en je doet steeds weer nieuwe ervaringen op. Vraag volwassenen er maar eens naar, je blijft je leven door leren. Je studiekeuze van vandaag is dus helemaal niet allesbepalend voor de rest van je leven, je studiekeuze bepaalt vooral een richting en de basisvaardigheden die je ontwikkelt.
4. Je staat niet alleen
Het is ook goed je te realiseren dat je niet de enige bent die worstelt met de studiekeuze. Een enkeling weet al van jongs af aan wat hij wil worden, en nog een paar anderen hebben een ruw idee. Maar de helft van alle jongeren (48%) heeft geen idee welke studie hij of zij wil gaan doen. Hoewel ieder zijn persoonlijke keuze moet maken, worstelen zij allemaal met precies dezelfde twijfels en gevoelens als jij. Ook zij willen een onderwerp kiezen die ze leuk vinden, maar óók iets waar ze na afloop voldoende kans op een baan hebben. Ook zij kijken op tegen de enorme omvang van reguliere hogescholen, universiteiten en steden waarin je dreigt op te gaan in de massa. Ook zij zien zich geconfronteerd met een overvloed aan studierichtingen en specifieke opleidingen om uit te kiezen. Gedeelde smart is halve smart, zeggen ze weleens. Dus heb het er samen eens over. Denk met de ander mee, ga op zoek naar oplossingen en help elkaar.
5. Vertrouw op jezelf
Weet je wat ook stress oplevert? De angst dat je wellicht de verkeerde keuze maakt. En daar dan je leven lang aan vast zit. Als je jezelf erop betrapt dat je dit soort gedachten hebt, moet je jezelf echt terugfluiten. Er bestaat niet zoiets als een foute keuze, zolang je de keuze maar serieus neemt en vanuit je hart maakt. En bedenk dat je je gekozen richting altijd kunt bijstellen. Durf erop te vertrouwen dat ook jij tot een goede keuze komt. Een bemoedigende gedachte daarbij: van al die duizenden jongeren die jou voorgingen vonden negen van de tien toch een studie waar ze zich helemaal happy bij voelden. Zij beleefden net zo veel stress als jij, wisten het niet, voelden zich verloren, zagen doomscenario’s en andere moeilijkheden, en tóch kwam de overgrote meerderheid uitstekend op zijn pootjes terecht! Just keep smiling!